MIĘDZYNARODOWY KONGRES W AKSIM: „KATOLICY A TRANSHUMANIZM – SZANSE I ZAGROŻENIA” / INTERNATIONAL CONGRESS IN AKSIM: "CATHOLICS AND TRANSHUMANISM - OPPORTUNITIES AND THREATS", TORUŃ, 28-29.11.2025

Transhumanizm to ruch intelektualny, kulturowy i polityczny, który zakłada możliwość wykorzystania nauki i technologii (takich jak biotechnologia, nanotechnologia, neurotechnologia) do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń, takich jak choroba, starzenie się i śmierć. W założeniach, celem transhumanizmu jest doskonalenie kondycji ludzi, poprawa długowieczności, zdolności poznawczych i dobrostanu fizycznego oraz psychicznego.

W tegorocznym Kongresie udział wzięli eksperci z dziewięciu uniwersytetów świata (Watykan, Hiszpania, Chile, Namibia, Grecja, Indie, Chorwacja i USA. Nie zabrakło przedstawicieli polskich Uczelni (ośmiu wykładowców), w tym z Akademii Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Prelegenci podejmowali bardzo aktualne i ważne dla ludzkości tematy.

Sesję III w dniu 29.11.2025, która dotyczyła nauk medycznych, prowadziła dr Klaudia Rosińska (AKSiM). Wykłady wygłosili: Prof. Saša Horvat i prof. Tanja Horvat (Uniwersytet Rijeka (Chorwacja): Sztuczna inteligencja, ulepszenia i neuroróżnorodność; Prof. dr hab. n. med. Ryszard Słomski, AKSiM: Dlaczego genom powinien być chroniony?; Dr Zbigniew Więckowski, UKSW: Aspekty prawno-etyczne stosowania sztucznej inteligencji (AI) w medycynie i Prof. dr hab. Piotr Roszak, UMK: Transhumanizm, sztuczna inteligencja i kognitywne poszerzenie.

W wykładzie „Dlaczego genom powinien być chroniony?” na wstępie zaznaczyłem, że zawiera nasze najbardziej prywatne dane! Z poznaniem struktury DNA kojarzą się głównie James Watson i Francis Crick. Pracując w Laboratorium Cavendisha na Uniwersytecie w Cambridge odkryli strukturę DNA, najważniejszego składnika każdego organizmu. W kwietniu 1953 r. ukazał się w czasopiśmie Nature artykuł dotyczący struktury DNA. Duet brytyjsko-amerykański, we współpracy z Rosalind Franklin i Mauricem Wilkinsem z King’s College w Londynie dokonał odkrycia uważanego za przełomowe dla XX wieku. 28 lutego 1953 r. Crick w pubie Eagle w Cambridge ogłosił, że wspólnie z Watsonem odkryli „tajemnicę życia”. W swoistym „wyścigu” brał udział również Linus Pauling. Watson miał wówczas 25 lat, a Crick 37 lat. Nagrodę Nobla z medycyny przyznano w 1962 r. Jednak odkrywcą nowej cząstki, która nie zachowuje się jak białka ani jak lipidy był Friedrich Miescher. W 1869 r., pracując na Uniwersytecie w Tybindze wyizolował z bandaży nasiąkniętych ropą pacjentów kwasy nukleinowe, które nazwał nukleiną.

Za sukcesem odkrywców struktury DNA kryją się jednak zapomniane postacie i skomplikowane historie wielu innych badaczy. W dniu 25.4.2003 r., 50 lat po odkryciu struktury DNA, ustanowiono w USA Narodowy Dzień DNA. Badania DNA umożliwiły indywidualne leczenie - grupy z różnymi cechami genetycznymi będą leczone innymi lekami lub różnymi dawkami tego samego leku.

Wprowadzono sekwencjonowanie DNA nowej generacji (NGS), sekwencjonowanie wysocewydajne, które zrewolucjonizowało poznanie genomów. Pierwsza generacja obejmuje sekwencjonowanie Sangera, które było pierwszą metodą sekwencjonowania DNA. Sekwencjonowanie drugiej generacji obejmuje kilka technologii: pirosekwencjonowanie, sekwencjonowanie za pomocą chemii terminatorów i sekwencjonowanie za pomocą ligacji. Sekwencjonowanie trzeciej generacji oparte jest o nowe technologie: sekwencjonowanie pojedynczych cząsteczek znakowanych fluorescencyjnie, sekwencjonowanie w czasie rzeczywistym pojedynczych cząsteczek, sekwencjonowanie półprzewodnikowe i sekwencjonowanie nanoporowe. Koncepcja sekwencjonowania czwartej generacji umożliwia analizę genomu komórki bezpośrednio w organizmie człowieka.

Można badać genom jako całość, a nie tylko pojedynczy gen. Genetyka medyczna stała się częścią szerszej dziedziny medycyny genomowej, która stara się zastosować analizę genomu na dużą skalę, w tym regulację ekspresji genów, zmienności genów człowieka oraz interakcji między genami a środowiskiem, w celu poprawy opieki medycznej.

Genetyka medyczna koncentruje się nie tylko na pacjencie, ale także na całej rodzinie. Szeroki wywiad rodzinny jest ważnym pierwszym krokiem w analizie każdego zaburzenia, niezależnie od tego, czy wiadomo, że zaburzenie to ma podłoże genetyczne.

W ciągu ostatnich lat w ramach projektu poznania genomu człowieka udostępniono pełną sekwencję całego DNA, która umożliwiła identyfikację wszystkich genów człowieka, określenie zakresu zmienności tych genów w różnych populacjach, a ostatecznie nakreśliła, w jaki sposób zmienność tych genów przyczynia się do zdrowia i choroby. We współpracy z innymi dyscyplinami współczesnej biologii, projekt poznania genomu człowieka zrewolucjonizował genetykę człowieka i medycyny, dostarczając fundamentalnych informacji na temat wielu chorób i promując rozwój znacznie lepszych narzędzi diagnostycznych, środków zapobiegawczych i metod terapeutycznych opartych na kompleksowym spojrzeniu na genom.